สรุปข้อเสียไม่ไปเลือกตั้ง: เปิด 5 สิทธิทางการเมืองที่ถูกสั่งห้ามทันที

ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ระบุชัดเจนว่า ผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งแต่เพิกเฉยไม่ไปใช้สิทธิ และไม่ได้แจ้งเหตุจำเป็นตามกฎหมาย หรือแจ้งแล้วแต่เหตุผลไม่สมควร จะถูก “จำกัดสิทธิ” สำคัญทางการเมืองหลายประการ ซึ่งอาจส่งผลต่อหน้าที่การงานและความฝันของใครหลายคนในอนาคต โดยมีรายละเอียดที่ต้องระวังดังนี้

• ถูกตัดสิทธิรับเลือกตั้ง: ห้ามสมัครรับเลือกตั้งเป็น สส., สว., สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น
• ห้ามเป็นผู้นำชุมชน: ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกเป็นกำนัน หรือผู้ใหญ่บ้าน
• ห้ามดำรงตำแหน่งทางการเมือง: ถูกสั่งห้ามเป็นข้าราชการการเมือง หรือข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง
• ห้ามเป็นทีมที่ปรึกษาท้องถิ่น: ไม่สามารถเป็นรองผู้บริหารท้องถิ่น เลขานุการ หรือที่ปรึกษาในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• สิทธิคัดค้านเป็นศูนย์: หมดสิทธิยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้ง สส. ในครั้งนั้นๆ

ไม่ไปเลือกตั้ง : เจาะลึกระยะเวลาและผลกระทบของการถูกจำกัดสิทธิ 2 ปี

การถูกจำกัดสิทธินี้ไม่ใช่เรื่องล้อเล่น เพราะมีกำหนดระยะเวลา ครั้งละ 2 ปี นับแต่วันเลือกตั้งที่คุณไม่ได้ไปใช้สิทธิ หากคุณมีความทะเยอทะยานที่อยากจะทำงานเพื่อสังคม หรือรับตำแหน่งในระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ การขาดเลือกตั้งเพียงครั้งเดียวอาจทำให้คุณเสียโอกาสสำคัญในชีวิตไปถึง 2 ปีเต็ม

สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ “การนับเวลาใหม่” หากคุณถูกจำกัดสิทธิอยู่แล้ว และในการเลือกตั้งครั้งถัดมาคุณก็ยังไม่ไปใช้สิทธิอีก กฎหมายกำหนดให้เริ่มนับเวลาการจำกัดสิทธิ 2 ปีใหม่ทันที โดยให้ถือว่าการจำกัดสิทธิครั้งเก่าสิ้นสุดลงและเริ่มนับหนึ่งใหม่ในครั้งล่าสุดที่เพิกเฉย

นอกจากนี้ การแจ้งเหตุไม่ไปใช้สิทธิก็ต้องเป็น “เหตุอันสมควร” เช่น ป่วยหนักจนเคลื่อนย้ายไม่ได้ อยู่ไกลจากเขตเลือกตั้งเกินกว่าจะเดินทางได้ หรือเกิดอุบัติเหตุสุดวิสัย หากเหตุผลฟังไม่ขึ้น กกต. มีอำนาจพิจารณาให้คุณเข้าข่ายผู้ถูกจำกัดสิทธิได้เช่นกัน ดังนั้นการวางแผนล่วงหน้าเพื่อไปใช้สิทธิ หรือยื่นคำร้องแจ้งเหตุผ่านช่องทางที่กฎหมายกำหนดจึงเป็นเรื่องสำคัญสูงสุด

ตารางสรุปการจำกัดสิทธิทางการเมือง

สรุปภาพรวม

การไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งโดยไม่มีเหตุอันควร ไม่เพียงแต่เป็นการทิ้งสิทธิในการตัดสินใจอนาคตของประเทศ แต่ยังหมายถึงการถูกปิดประตูตายในเส้นทางสายอาชีพทางการเมืองและการปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นเวลา 2 ปี และอาจถูกขยายเวลาออกไปอีกหากเพิกเฉยซ้ำซ้อน การรักษาสิทธิของตนเองจึงเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าที่สุด

Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการถูกจำกัดสิทธิ

• หากถูกจำกัดสิทธิ 2 ปีแล้ว ยังไปเลือกตั้งครั้งหน้าได้ไหม? ได้แน่นอนครับ การถูกจำกัดสิทธิในที่นี้คือ “สิทธิในการถูกเลือก” หรือดำรงตำแหน่ง แต่คุณยังคงมี “สิทธิในการเลือก” (Voting Right) ในครั้งถัดไปตามปกติ และการไปใช้สิทธิครั้งหน้าจะเป็นการป้องกันไม่ให้ถูกนับเวลาจำกัดสิทธิต่อเนื่องครับ
• ถ้าแจ้งเหตุไม่ไปเลือกตั้งแล้ว จะยังถูกจำกัดสิทธิไหม? หากแจ้งเหตุตามขั้นตอนและเหตุผลนั้นได้รับการพิจารณาว่าเป็น “เหตุอันสมควร” (เช่น ป่วย, อยู่ต่างประเทศ, ธุระสุดวิสัย) คุณจะไม่ถูกจำกัดสิทธิใดๆ ครับ ควรเก็บหลักฐานการแจ้งเหตุไว้ให้ดี
• การจำกัดสิทธินี้รวมถึงการสอบรับราชการทั่วไปไหม? ไม่รวมครับ การจำกัดสิทธินี้เน้นไปที่ “ตำแหน่งทางการเมือง” (สส., สว., ผู้บริหารท้องถิ่น, ข้าราชการการเมือง) เท่านั้น ไม่ส่งผลต่อการสอบบรรจุเป็นข้าราชการพลเรือนปกติ หรือพนักงานรัฐวิสาหกิจ