ข้อมูลจากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดย ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช ได้ให้ข้อมูลถึง 5 ภัยเงียบสุขภาพที่ซ่อนอยู่ในคนที่ดูภายนอกสมบูรณ์แข็งแรง ออกกำลังกายประจำ หรือแม้แต่นักกีฬา แต่กลับเสียชีวิตฉับพลันโดยไม่ทันตั้งตัว สาเหตุส่วนใหญ่สัมพันธ์กับระบบหัวใจ หลอดเลือด สมอง และทางเดินหายใจ
- โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ: คราบไขมันสะสมในหลอดเลือดจนปิดกั้นการไหลเวียนเลือด ทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน
- หัวใจเต้นผิดจังหวะ: โดยเฉพาะภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (AF) ทำให้เลือดคั่ง เกิดลิ่มเลือดไหลไปอุดตันหลอดเลือดสมอง
- โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke): หลอดเลือดสมองอุดตันหรือแตก เกิดขึ้นฉับพลัน ส่งผลกระทบต่อระบบประสาทและการทำงานของร่างกาย
- ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ: เสียงกรนสลับหยุดหายใจเป็นช่วงๆ ทำให้ระดับออกซิเจนในเลือดลดลง เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและสโตรก
- หลอดเลือดแดงใหญ่ในช่องท้องโป่งพอง: ผนังหลอดเลือดเอออร์ตาอ่อนแอและขยายตัว หากอันตรายถึงขั้นแตกจะทำให้เสียชีวิตจากการเลือดออกภายในอย่างรวดเร็ว
เจาะลึกสัญญาณเตือนและปัจจัยเสี่ยงของการเสียชีวิตฉับพลัน
การที่ร่างกายดูสมบูรณ์ภายนอก ไม่ได้เป็นตัวการันตีว่าภายในจะปราศจากความเสี่ยง โดยเฉพาะโรคหลอดเลือดหัวใจตีบที่อาจไม่แสดงอาการใดๆ ในระยะแรก แต่จะแสดงอาการเมื่อเกิดภาวะฉุกเฉิน ผู้ป่วยบางรายอาจรู้สึกเจ็บแน่นหน้าอกเหมือนมีของหนักกดทับ ปวดร้าวไปถึงกรามหรือแขน ขณะที่โรคหลอดเลือดสมองไม่ได้แสดงเพียงอาการปากเบี้ยวหรือแขนขาอ่อนแรงเท่านั้น แต่อาจมาในรูปแบบของการเวียนศีรษะฉับพลัน เดินเซ ทรงตัวไม่ได้ หรือมองเห็นภาพซ้อนอย่างเฉียบพลัน
กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง เบาหวาน ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำ รวมถึงผู้มีประวัติคนในครอบครัวเสียชีวิตฉับพลันตั้งแดยังอายุน้อย การสังเกตตนเองจึงต้องทำควบคู่กับการตรวจสุขภาพประจำปีอย่างถูกวิธี เพื่อประเมินความเสี่ยงเชิงลึกมากกว่าการคาดเดาจากสภาพร่างกายภายนอกเพียงอย่างเดียว
ข้อควรปฏิบัติเมื่อพบสัญญาณเตือนฉุกเฉิน
หากพบผู้ป่วยหรือตนเองมีอาการเจ็บแน่นหน้าอกรุนแรงร่วมกับเหงื่อแตก หมดสติ หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด หรือปวดท้องและปวดหลังรุนแรงทะลุไปด้านหลังอย่างทันทีทันใด ต้องรีบติดต่อขอความช่วยเหลือผ่านสายด่วน 1669 ทันที ไม่ควรรอให้ประสานงานหรือขับรถไปโรงพยาบาลด้วยตนเอง เนื่องจากทุกวินาทีมีผลต่ออัตราการรอดชีวิตและการทำงานของเซลล์สมองและหัวใจ
สรุป สาเหตุหลักที่คนดูแข็งแรงเสียชีวิตฉับพลัน มาจากภัยเงียบที่ไม่แสดงอาการในระยะแรก ทั้งโรคหลอดเลือดหัวใจ หัวใจเต้นผิดจังหวะ สโตรก ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ และหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง การตรวจเช็กร่างกายตามปัจจัยเสี่ยงและการสังเกตความผิดปกติอย่างเท่าทัน จะช่วยลดโอกาสการเกิดภาวะฉุกเฉินรุนแรงได้อย่างทันท่วงที
